Artykuły

Alternatywny sposób liczenia czasu – kalendarze

Czas czytania: 3 min

Dla części osób koniec roku jest to czas refleksji nad rokiem poprzednim, dla innych moment planowania obietnic i planów noworocznych, a dla innych nie znaczy to nic szczególnego.

Zmiana cyfry kalendarza skłonił mnie do zadania sobie pytania: czy kalendarz zawsze musi wiązać się z dodawaniem +1. Co gdyby odwrócić ten proces? Będzie nieco filozoficznie i refleksyjnie!

Początek niniejszego artykułu warto byłoby rozpocząć od samego postrzegania kalendarza. Brittanica definiuje go jako pewien system dzielenia czasu przez dłuższe okresy, takie jak dni, miesiące lub lata, oraz układanie takich podziałów w określonej kolejności. (eng. Calendar, any system for dividing time over extended periods, such as days, months, or years, and arranging such divisions in a definite order.)

Jednak w historii ludzkości posiadaliśmy już różne koncepcje miary czasu. Majowie na przykład już w IV tysiącleciu p.n.e. Majowie stworzyli kalendarz, który dzielił rok na 365 dni  i 18 miesięcy po 20 dni i 5 dni dodatkowych.

Innym przykładem jest kalendarz juliański, który poprzedzał aktualnie najczęściej wykorzystywany na świecie kalendarz gregoriański. Został wprowadzony 46 r. p.n.e. przez Juliusza Cezara i dzielił rok 12 miesięcy oraz 365 dni.

Kalendarz gregoriański wprowadzony w 1582 okazał się być najbardziej uniwersalny, natomiast jako ciekawostkę zaznaczę, że jego wprowadzenie trwało ponad 300 lat!

Data zmiany kalendarza Kraj Ilość usuniętych dni
1582 Francja (większość kraju), Włochy, Polska, Portugalia, Hiszpania 10 dni
1583 Austria, Niemcy (część katolicka), 10 dni
1587 Węgry, 10 dni
1610 Niemcy (Prusy), 10 dni
1752 USA (większość stanów), Kanada (większość kraju),
Zjednoczone Królestwo (oraz jej kolonie)
11 dni
1872/1873 Japonia, 12 dni
1916 Bułgaria, 13 dni
1918 Estonia, Rosja, 13 dni
1923 Grecja, 13 dni
1926/1927 Turcja, 13 dni

Co spowodowało tak drastyczną zmianę na całym świecie? Kalendarz gregoriański raz na ok. 128 lat spóźniał się o jeden dzień. To znaczy, że od roku 46 p.n.e. do 1582 narosło opóźnienie w stosunku do roku zwrotnikowego. Aby je zniwelować, nakazano po dniu 4 października 1582 zmienić datę na 15 października 1582. Modyfikacja wdrożona za sprawą papieża Grzegorza XIII zmniejszyła tę różnicę do jednej doby na 3000 lat. Rozwiązanie w teorii wydaje się rozwiązywać problem dotyczący opóźnień, jednak to podejście jest niewątpliwie dotyczącym chrześcijaństwa. Co z innymi kulturami? Poniżej kilka przykładowych dat w zestawieniu z naszym rokiem innych kultur:

1439 — kalendarz islamski
2010 — kalendarz etiopski
2018 — kalendarz gregoriański
2561 — kalendarz buddyjski
2765 — kalendarz egipski
2771 — kalendarz rzymski
4716 — kalendarz chiński
5119 — kalendarz hinduski
5131 — kalendarz Majów
5778 — kalendarz żydowski
7526 — kalendarz bizantyjski

Human Era (HEcalendar

Osoby, które spotkały się z projektem Kurzgesagt – In a Nutshell z pewnością miały okazję zobaczyć powstałą już ok. 2 lat temu animację przedstawiającą  kalendarz Holoceński. Twórcą koncepcji jest włoski  naukowiec Cesare Emiliani. Emiliani ustalił, że epoka lodowcowa w ciągu ostatnich pół miliona lat jest zjawiskiem cyklicznym, które mocno popierało hipotezę Milankovicza.

Badania nad periodycznością zjawisk przyrody przyczyniły się do powstania koncepcji stworzenia kalendarza, rozpoczynającego się od epoki holocenu, czyli końca ostatniego zlodowacenia. Kalendarz znany także jako Human Era (HEcalendar polegałby na dodaniu 10 000 lat do naszej aktualnej daty kalendarza gregoriańskiego. Zatem dziś mielibyśmy rok 12018 . Poniższy film szerzej przedstawia tą koncepcję:

 

 

Time Stripe

Inną ciekawą koncepcją, oczywiście bardziej lifestylową jest projekt Time Stripe mierzący czas, który pozostał człowiekowi do końca jego życia, uwzględniając średnią długość życia. Jest to narzędzie być może nieco mroczne, kojarzące się z przemijaniem, śmiercią itd. Jednak sama idea podejścia do kalendarza w zupełnie inny sposób niż ten ogólnoprzyjęty zwróciła moją uwagę.

Każdy  pewnością niejednokrotnie zastanawiał się (jeśli nie – zachęcam) jak wiele czasu marnuje na prokrastynację tj. sprawdzanie Facebooka czy Instagrama. Jednak aby nie przedłużać, poniżej przedstawiam film prezentujący Time Stripe:

Źródła:

https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kalendarz-Majow;4008640.html
https://www.timeanddate.com/calendar/julian-gregorian-switch.html
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kalendarz-gregorianski;3919191.html
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kalendarz-julianski;3919192.html
https://www.britannica.com/science/calendar
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1631068302000738
http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,10077

Leave a Reply